Hofrijtuigen van de B.O.B.  3

Bayerische OstBahn Salonrijtuig

Dit is deel 3 van het verhaal over koning Ludwigs incognito hofrijtuigen van de B.O.B. (1858-1875) en hoe je ze bouwt opZ: De heer Adler en mevrouw Taube.

Het kortere rijtuig A No3

In 1874 bouwde de B.O.B. een derde A-rijtuig, nummer 28 ofwel A No3. Die was al een stuk moderner. Hij had een compleet ijzeren onderstel, maar vreemd genoeg een 426mm kortere wielbasis (3660mm) dan de twee oudere A No1 en A No2. Dat was strijdig met wat toen al bekend was, dat een langere wielbasis bijdraagt tot een rustiger loop. Dit raadsel wordt verhelderd door een bericht aan de directie van de B.O.B. van eind 1873:

“Engen Kurven der Voigtländische Lyn hinderen den Overtogt der vreemden, zooals onzen Salonrytuigen naar Leipzig, eene Zaak welke financieel zoo nadeelig, als voor den Naam onzer Baan schadelyk is. Twee in deezen Week na Elk ander gevolgden Gevallen leggen my den Pligt op, Zorg te dragen dat een speciaal voor den Overtogt naar Leipzig geëigend Salonrytuig met korten Wielstand wordt aangekogt en ik vraag om Uwe Toestemming deezen by den Maschinen-gesellschaft Neurenberg te bemagtigen.”

Bayerische OstBahn Salonrijtuig

Volgens een randnotitie stemt de directie de volgende dag al toe, maar aan die twee Gevallen wordt niets gedaan. In de Oostbaanlijst van 1875 zijn deze opmerkingen geschreven:
“kosten fl 5100,-“ en “1875 Jäner”. Het kan hier om de maand van overname gaan, januari. Dat stemt ook overeen met de gebruikelijke periode en het feit dat dit Rijtuig op de lijst van 1874 nog niet is opgevoerd. Verbazend is dat die steile “enge Kurven” door het Thüringse woud tot op heden al meer dan 150 jaar een groot verkeers-technisch probleem zijn, waardoor geplande verbeteringen met immense kosten en aanzienlijke ingrepen in de natuur altijd weer levendige politieke discussies hebben uitgelokt.

Coïncidentie

Bayerische OstBahn


In rijtuig A No3 wordt weer geen slaapcoupé ingericht, om geen verdenking te wekken. Het is nu een salonrijtuig met extra deuren. Overigens zijn er wel twee ruime, goed verwarmde canapé’s om als slaapplaats te dienen. De heer Adler en mevrouw Taube hebben elkaar per coïncidentie weer ontmoet.

Hij vertelt haar over hoe hij een droomkasteel heeft ontworpen met splinternieuwe techniek zoals hier in de stationstraverse. “Ik noem zulks Nieuw-Zwanenstein,” lacht hij: “Ik heb nu eenmaal een vogel in mijn hoofd.” Mevrouw Taube bewondert zijn humor. Zoals die arreslee die hij nota bene midden in de vorige zomer naar kasteel Falckenhoff heeft laten slepen.

Het interieur van de A No3

In de coupé van het nieuwe salonrijtuig met intercom was behoorlijk veel ruimer dan bij het eerste. Het had nu aan weerskanten twee gekoppelde vensters. Ook het salon was duidelijk langer, 3590mm en ingericht voor acht personen. Op de plaats van de console was nu een rechthoekige tafel en twee extra fauteuils. Aan de overkant lange banken voor 4 personen. De eindcoupé had geen slaapplaats, maar een toilet en wastafel. Midden aan de kopkant was een spiegel met handdoekhouder. Die intercom is een overgangsbrug.

Bayerische OstBahn Salonrijtuig

De plafondlampen zijn volgens de lijst van 1875 hetzelfde als in de vorige rijtuigen. Maar een fabrieksfoto toont dat ze zo nooit zijn uitgevoerd en ook een latere opdracht tot verandering uit het archief van MAN in 1873 noemt: “Drie gewone Lantaarnen in Plaats van een Groote.” Verder notities geven aanwijzingen over het nieuwe salon: groen Pluche“ en „Wanden donker groen“, ”Banen met Zijdetrijp overtrokken, over het sanitair: “Wanden met blauwe Gobelins overtrokken“ “Spiegel tot aan de vloer met een Sokkel.“

Mevrouw Taube staat voor de nu menshoge spiegel en keurt haar reisgarnituur. Zo lijkt ze tenminste niet teveel op zichzelf.

Uit puur ongeduld ben ik alvast met een tekening begonnen. Als uitgangspunt heb ik de foto van de A No3 met bijbehorende maten gebruikt.

Bayerische OstBahn Salonrijtuig

Met de genoemde maten kan ik daar later de A No1 en A No2 van afleiden. Maar het wordt nog een hele puzzel...

Lees verder in: Hofrijtuigen deel 4

op-zet.nl 20/04/2020