Hofrijtuigen van de B.O.B.  2

Bayerische OstBahn Salonrijtuig

Dit is deel 2 van het verhaal over koning Ludwigs incognito hofrijtuigen van de B.O.B. (1858-1875) en hoe je ze bouwt opZ: De heer Adler en mevrouw Taube.

dhr. Adler

Er is in het grandioze stationshotel een suite gereserveerd voor de heer Adler die vannacht met de postkoets is aangekomen. Men zegt dat hij iets hoogs is in het buitenland en hier komt om de bouw van de nieuwe stationstraverse te inspecteren. Merkwaardig is alleen dat hij geen retourbiljet heeft om met de postkoets terug te reizen. Hij neemt hier wel de trein, zegt hij...

Toch slaapplaatsen

Het onderstel van de B.O.B. rijtuigen A No1 en A No2 was onberemd, zoals destijds gebruikelijk. Het bestond, op twee ijzeren L-profieldragers na, geheel uit hout. De wielbasis was 4086mm. De schoren van de ashouders waren schuiner gespreid bij de B.O.B. dan bij de Staatsbaan.

Bayerische OstBahn SalonrijtuigEen ander opvallend kenmerk waren de vensterparen. Uit de detailtekening blijkt, anders dan bij het oudste ontwerp, dat de geleidecoupé geen ramen aan de kopkant had. Zo kon precies één zitbank tegen de hele breedte van de wand worden geplaatst en hoefde het rijtuig maar met één raam te worden verkort. De extra ruimte was voor de sanitair- of rustcoupé aan het andere rijtuigeinde.

Van de geleidecoupé kon je door een middendeur naar het salon van 3100mm lang. Langs de zijwand was in het midden een console met spiegel met aan weerszijden leuningloze stoel en er tegenover korte sofa’s. Door een tweede deur kwam je in de rustcoupé met links een bed langs de zijwand onder een dubbelvenster en rechts achter een dunne wand een kabinetje. Daarin was links een wc en rechts een wastafel onder het dubbele venster. De rijtuigkast was iets hoger dan bij normale rijtuigen. Zo kon het plafond hoog genoeg en prismatisch worden uitgevoerd, d.w.z. met een vlak midden en schuine randen. Ook de plafondlantaarns zijn zo gedetailleerd getekend dat je de verschillende grootten merkt. De centrale salons kregen vier lantaarns en de beide andere twee.

 

Bayerische OstBahn Salonrijtuig

Intercom

Een opvallende latere verandering is dat rijtuig 27 werd voorzien van intercom. Dat kan al in 1876 zijn gedaan toen hij nét van rijtuig A No2 was omgedoopt in A 17758. De bedoelde intercom is geen telefoon, maar een overgangsbrug naar rijtuig A No1. Deze passage is er over bekend:

“Het ware noothzakelyk een reeds voor handen Salonrytuig van Overgangsbruggen... te laten voorzien... door Rathgeber”.

Die noodzaak waren blijkbaar de incognito reizen van koning Ludwig II, die in bepaalde situaties kennelijk zeer op zijn privacy was gesteld. Welke omstandigheden zouden dat zijn?

mw Taube

De heer Adler mag niet worden gestoord. Hij bivakkeert in salonrijtuig A No1 van de B.O.B. en doet daar, zegt men, belangrijk werk. Opmerkelijk is dat mevrouw Taube, de adellijke dame waarmee wij eerder kennis maakten, tien jaar na haar eerdere bezoek, ook weer hier logeert. Ze heeft haar rijtuig A No2 verlaten. Het was daar ijskoud, klaagde zij, en heeft een suite in het grandioze stationshotel laten reserveren. Met uitzicht op de nieuwe stationstraverse, zei zij, want die bezorgt haar een welkome afleiding om te promeneren. De heer Adler probeert tevergeefs de nieuwe intercom, eigenlijk een overgangsbrug, maar het lijkt wel of er in rijtuig A No2 niemand thuis is...

Warme wagens

In 1873 werd door de firma Joh. Haag te München voor Fl300,- per rijtuig stoomverwarming ingebouwd. Die herken je aan de stoomleiding onder de wagenbodem en aan de verwarmings buizen onder de vaste zetels. Maar dat was niet genoeg. Nog later werd het aantal zitjes verminderd en de middentafel verplaatst. Nu kwam midden aan de zijwand een buizenkachel op stoom en ook één in het pad van de slaap-coupé, maar niets in de geleidecoupé. Daar bleef het koud. De petroleumlampen werden vervangen voor gaslampen. Dat kan je zien aan twee gastanks onder de rijtuigbodem.
Lees hier meer over in warme wagens.

Lees het verhaal verder in: Hofrijtuigen deel 3

Bayerische OstBahn

op-zet.nl 14/04/2020