De molen van Archistories

Molens op schaal Z

Gewoonlijk maak ik niets uit bouwpakketten met het idee dat veel mensen dan hetzelfde hebben. Maar in Altenbeken zag ik voor het eerst de Bock-windmühle Mariënfehn op schaal Z draaien en was er meteen weg van. Jaren later kreeg ik hem pas in handen en nu heb ik hem gebouwd, zeven keer!

Molens op schaal Z

Het bouwpakket zit niet in een volumineuze doos, maar in een kartonnen envelop met een boekje en enkele plastic gripzakjes. Dat ziet er in eerste instantie teleurstellend uit want het is best duur. Er zitten verscheidene lasercuts in van 0.8, 0.4 en 0.2 mm hard karton in nogal tamme tinten bruingrijs. Maar als ik beter kijk zie ik dat de houtnerf en het rieten dak zijn geprofileerd en wel zéér mooi!

Het boekje bevat een lijstje met gereedschap, een pagina onderdelen en daarna een handleiding à la Ikea. Helaas zijn de lasercuts zelf niet genummerd zodat je steeds terug moet naar die pagina om ze te identificeren. Dat is nogal foutgevoelig omdat sommige onderdelen erg op elkaar lijken. Als ze geen oppervlakte textuur hebben is de kans groot dat je ze in spiegelbeeld gebruikt. Een voorbeeld:

Stap 1 begint vreemd genoeg met het plakken van de ramen in de zijkanten van het molenhuis. Als je die verwisselt zitten de ramen verkeerd.

Molens op schaal Z

Overigens zou je verwachten dat stap 2, het soldeerwerk aan de motor, eerst af moet. Na de grote schoonmaak is er dan minder kans dat je de al gemaakte zijden vervuilt. Daarna is de bouw dan een vrij continu verhaal.

Molens op schaal Z

Het soldeerwerk moet je zorgvuldig doen en de + of - pool aangeven op de andere plaatjes, anders draait je molen de verkeerde kant uit. Veel Archistories molens zijn eigenlijk ventilators (zie filmpje). Maar molens draaien gewoonlijk linksom vanwege de torsiegroei bij bomen die het zonlicht volgen. In die richting zijn de wieken het sterkst.

Molens op schaal Z

De motordraden

De motordraden heb ik niet door de gaatjes geleid omdat ze dan voor de deuren zitten. In plaats daarvan heb ik een hoekje uit de bodems geknipt en de draden langs de wanden geleid. Ook liet ik één zijkant los zodat ik in een gekke bui nog een interieur kan maken. Ook het dak is nog los voor onderhoud aan de motor of om licht in te bouwen.

Molens op schaal Z

Het maken van de voet, stap 9 t/m 12, is lastig. De lijm volgorde is niet geheel duidelijk. Je moet zelf uitvinden hoe je de drie lagen dikke pootjes eraan lijmt. Doe je teveel je best dan zakt het midden door of heb je manke pootjes. Dat kun je nog wel opvangen met bijgeleverde roodkartonnen blokjes.

Molens op schaal Z

Reële materialen

In mijn bouwfilosofie wil ik graag dicht bij de reële materialen blijven. Ik zaag stenen blokjes uit een vroeger keukenblad. De kartonnen molensteen gebruik ik ook niet omdat ik ook dit detail ‘écht van steen' wil maken. In stap 13 ontdekte ik op de draaiboom steeds twee streepjes voor de latere trap die niet in de tekening staan aangegeven.

Molens op schaal Z

Als je ze per ongeluk spiegelt moet je later zelf verzinnen waar de trap wordt ondersteund. Er is een kruisvormige steun bij voor de draaiboom. Ik krijg hem er niet onder zonder dat de molen voorover leunt. Er wordt niet aangegeven hoe of waar hij moet.

Bij het trapje zijn twaalf treedjes. Je hebt er maar elf nodig, maar ze ontsnappen snel, net als de deurhengen in grijs karton die bijna microscopisch zijn. Gelukkig zijn er daar zes van, maar ik had ze ook allemaal nodig want twee ervan maken nog steeds een ruimtewandeling.

Het werken met de rondhangende draden is vrij lastig, vooral bij het detailleren van de achterkant. Die draadjes haken om trappen en hijsbalken. Een tweede zou ik nu eerst afbouwen, dan de motor solderen en de draden doortrekken zoals ik dat heb gedaan met één losse zijkant en een los dak. Van het dak heb ik een losse schaal gemaakt die met de uitsparingen over de geveltandjes haakt.

Molens op schaal Z

De wieken heb ik dus in spiegelbeeld gemaakt. Ik ontdekte dat ze de verkeerde kant uitdraaiden omdat ik ze "op de wind" had gebogen. Dat komt omdat je er geen uitgesproken voorkant aan herkent. Jammer, nu moest ik de motor ompolen (diodes naar de andere pool). Gelukkig kon dat nog met mijn open dak. Overigens is het natuurlijk maar al te bekend dat alle molens in de Thalgau linksom draaien!

Hoezo, alle molens in de Thalgau?

Zeven molens

Van de lasercuts heb ik met de pc nog zes extra varianten getekend. Zodoende heb ik van mijn uitgebreide karton-arsenaal in totaal zeven molens kunnen maken! Ze zijn op verschillende grootten. Kleinere ga ik in perspectief naar achter en grote vooraan zetten. De Archistories molen is de grootste. Die heeft drie anders gekleurde broers gekregen en een variant op een (porseleinen) stadsmuur. Daarnaast heb ik nog twee kleinere stellingmolens van dit model afgeleid.

Molens op schaal Z

12

Ze draaien allemaal gánz lángsám en vormen daardoor een vét compliment voor Archistories. Wat een subliem bouwpakket!

op-zet.nl 05/03/2020