Marcusine

Halverwege de 19de eeuw wordt aardolie gestookt, maar men houdt na raffinage een schadelijke rest over waar men niks mee kan. De Oostenrijkse Sigfrid Marcus (1831-1898) kan dat spul kort na 1860 laten ontploffen!

marcus01

Op mysterieuze wijze komt hij op het idee om die chemische expansie te gebruiken in de zuiger van een stoommachine, maar hoe eigenlijk?

 

Adelbert Stern is deze dagen al net zo druk als zijn zoon Norbert. De eerste is grootvader, de tweede vader geworden. Maar juist om die tijd wordt de smid van Thalbrück ook bezocht door een genie dat helemaal uit Wenen komt. Voor het kind heeft hij geen oog, hooguit voor diens flaporen en zijn felrode haar. Maar hem is ter ore gekomen dat de heer Albert Stern dertien jaren hiervoor de spil was in de constructie der eerste stoomlocomotieve Thalfluss. Juist daarover gaat nu zijn vraag:


marcus02

“Hoe eene Explosie dienstbaar te doen zijn aan dezelven omwentelenden Beweeging gelyk die der locomotieve.”

marcus04

 

De heer Marcus kan wel knallen, maar wil de kracht daarvan omzetten in een zich herhalende draaibeweging. Albert Stern legt hem uit hoe een stelsel van drijfstangen kleppen aandrijft die de stoomcilinder vullen en na expansie leeg maken. Ze brainstormen wat bij een glaasje sekt en beschuit met muisjes en dan komt het idee:

“Gezien Uwe Begaeftheit met Electriciteit ligt voor den Hand dat U den Explosies reguleert door eene Reeks van Electrische Vonken welke door den Beweeging zelf worden gegenereerd.”


Eureka! De heer Marcus keert opgetogen huis-waarts om de gesynchroniseerde ontsteking te gaan uitvinden... (gepatenteerd 1883).

 marcus03

Plof! Het vliegwiel draait een slag. In Wenen bedenkt de werktuigkundige er nu een hele motor bij met electrische ontsteking en zet die in 1869 op een platte wagen. Het apparaat maakt een reeks ploffen en blijkt zo’n vijfhonderd voet vanzelf te kunnen rijden. Hier is de eerste auto geboren!

 

Benzine

Toen onder het naziregime door Joseph Goebbels de geschiedenis werd herschreven werd Marcus door het Reichsministerium uit alle boeken gewist, want hij was Joods. Nu was Benz de uitvinder geworden en het restolieproduct kreeg de naam: Benzine.

Sigfrid Marcus patenteerde nog vele andere uitvindingen op het gebied van gastechniek en explosiemotoren, maar eigenlijk was hij specialist in elektriciteit. Een telegraafrelais, de microfoon, galvanische elementen en elektrische lampen, staan allemaal op zijn naam, zelfs de elektrische bel van Keizerin Elisabeth van Oostenrijk (Sissy). Maar zijn grootste verdienste was wel het nuttig maken van dat restolieproduct.

In 1875 kwam Sigfrid Marcus met een tweede auto. Die had toen al een viertakt explosiemotor, magneetontsteking, waterkoeling, een carburateur, een gasklep, een startslinger, een echte koppeling mét vrijloop voor stationair draaien. Bovendien had hij vier wielen en zag er al echt behoorlijk uit als een auto met stuur. De replica op de foto hieronder is te zien in Wenen in het Technisches Museum.
Deze is er er nog niet opZ, maar het kan nooit lang duren voor hij ook in Thalbrück wordt gesignaleerd.

marcus06

Pas in 1886 construeerde Karl Benz zijn eerste voertuig, technisch gezien eigenlijk geen auto, maar een gemotoriseerde driewieler voor een reuzenkleuter. Meer dan tien jaar na Marcus tukte Benz met zijn ééncilinder door de stille straten van Mannheim. Opmerkelijk genoeg tukte hij precies op de vloeistof die Marcus nuttig had gemaakt.
Denk er dus bij de volgende tankbeurt maar aan dat je euro of super eigenlijk geen Benzine is maar Marcusine!

marcus05

 

op-zet 11/06/2019

marcus07
 
"Reichsministerium für Volksaufklärung und Propaganda Geschäfts-zeichen. S 8100/4.7.4.0/7 1 Berlin W8, den 4. Juli 1940 Wilhelmplatz 8-9:
An die Direktion der Daimler-Benz-A.G. Stuttgart-Untertürkheim Betrifft: Eigentlichen Erfinder des Automobils Auf Ihr Schreiben vom 30. Mai 1940 Dr.Wo/Fa. Das Bibliographische Institut und der Verlag F.A. Brockhaus sind darauf hingewiesen worden, dass in Meyers Konversations Lexikon und im Großen Brockhaus künftig nicht Siegfried Marcus, sondern die beiden deutschen Ingenieure Gottlieb Daimler und Carl Benz als Schöpfer des modernen Kraftwagens zu bezeichnen sind."