Welkom in Thalbrück

info01

Welkom op station Thalbrück, hoofdstad van de graafschap Thalgau. Alles is hier opZ, dus 220 maal zo klein. Het hele land bestaat uit verwisselbare diorama's zodat het steeds verandert. Klik op de voorbeeldkaart hieronder.

kaart

Dit infoblad geeft je een indruk wat er te zien is: de burcht en kathedraal of de modeltrein van de TEG waarmee je hier kwam. In de havenwijk Thalfluss zie je de schepen opZ. Dan zijn er nog de vliegmaatschappij Thal Air en het Tallgau Erzwerk. En er is nog veel meer... 

Ga gewoon door of download hier de uitgebreide p bl

Inhoud

Welkom in Thalbrück
Verwisselbare Diorama's
Van Burgus...
...Tot Capellen
Kathedraal & Burcht
Station Fürth
Treinen naar Thalbrück
Schip op Schaal
De wijk Thal Fluss
Vliegen over Thalgau
Tallgau Erzwerk 

Feit & Fictie

De hele Thalgau samen is een dioramaland opZ. Naast de graafschap Nieder-thalgau is er ook nog een Ober-thalgau. Daar is het bergachtiger. De Thalgau is een samenvatting van échte Duitstalige Länder voor ze opgingen in het latere Duitsland, Oostenrijk of Zwitserland. De hoofdstad Thalbruck ligt bij een tolbrug.

diorama Thalbrück opZ

De historie koppelt aan bij de échte geschiedenis. De typische gebouwen zijn geplaatst in eigen diorama's. Op de kaart van Niederthalgau zie je ze aan elkaar gepuzzeld. Maar nu komt de grap: Je kunt diorama's verwisselen. Dan is het landschap weer helemaal anders. Opeens ligt er een jachtslot op de plek van een bergkerkje. 

Verwisselbare Diorama’s

Voorbeeld: In de noordwesthoek van Niederthalgau liggen een bergkerkje en het jachtslot Falckenhoff. Die kun je gewoon verruilen. De randen van de diorama's sluiten in beide gevallen helemaal aan. Hieronder zijn ze afgebeeld, boven verwisseld als tekening en onder als foto (maar nog zonder gebouwen).

verwiselbare dioramas opZ

Nu zijn er setjes van meerdere verwisselbare diorama's die op alle andere passen. Zo ontstaat een variabele landpuzzel. Vijf van die diorama's in Oberthalgau zijn bij voorbeeld: veeteelt, bosbouw, landbouw, wijnbouw en tuinbouw. Bij elk diorama behoort een fictief verhaal dat weer één geheel vormt met de totale historie van de graafschap Thalgau.

Het diorama hieronder is al aangekleed. Het stelt de landbouw voor en bestaat uit twee delen. Wie de grens ertussen kan opsporen mag het zeggen.

diorama de landbouw opZ

En nu wereldhistorie, te beginnen bij de Romeinen:

Van Burgus...

Daar kwamen zy dan rond het jaar 200 op de top van ene berg met een wyds uitzicht over een lang gerekt rivierdal. Aan de andere zyde overzagen zy de bergen van Thÿria en omdat dat uitzicht zo goed was besloten zy te graven. Zy groeven losse keien op en brokken tufsteen om mee te vullen en bouwden daar boven 't Dal, tot verbazing van de langs de rivier trekkende Bructeren, ene toren mee die zij Burgus noemden en waar vanuit zij konden zien en seinen. In het dal trok de handel langs, schande sprekend van dat tuig met zyne toren...


De historie van Thalbrück begint al in het jaar 200 n. Chr. Bij een Romeinse toren, nu een ruïne, groeit een burcht met een kathedraal op een berg. Rond die zogenaamde Domberg groeit de hoofdstad Thalbruck, tegenwoordig Tallbrück. De torenruïne heb ik opZ getekend en gemaakt van porselein. 

De Burgus opZ

talbrvc

Rond de toren ontstaat eerst een gehucht. Dit wordt later Thalbrück, de hoofdstad van de graafschap Thalgau. De toren wordt eerst een Castellum en later een burcht met een kapel. Die kapel groeit in de middeleeuwen uit tot een kathedraal.

… tot Capellen

De kathedraal bestaat opuit een aantal losse modulen. Veel modulen zijn weer verdeeld in submodulen. Zo bevindt zich in de module middenschip een submodule hoofdorgel, compleet met blaasbalgen en twee trappende monniken. Een van de torens heeft als submodule een uitneembaar carillon.

07 noordtoren St Elisabeth kathedraal opZ

08 carillon zuidtoren St Elisabeth Kathedraal opZ

Elke submodule is apart beschreven. Van de burcht en kathedraal als totaal is er ook een historie. Die sluit overigens naadloos aan op de échte geschiedenis.

05 St Elisabeth kathedraal opZ

Nog wat kerkelijke historie:

Kathedraal & Burcht

De aan St Elisabeth gewijde kathedraal op de Sebastiansburg te Thalbrück oogst altijd al de bewondering van de beminde gelovigen uit de gehele Thalgau. Maar in de 19de eeuw ontstaat de romantiek als reactie op de industriële revolutie. Het gevoel voor het schilderachtige wordt gewekt,  het samenspel van natuur en architectuur. Zo wordt Thalbrück met zijn dom op de rots boven de rivier een druk bezocht reisdoel. Het gebouw met zijn kunstschatten trekt internationaal vele pelgrims…

 

06 St Elisabeth kathedraal opZ

Eén van de kunstschatten is het Elisabethaltaar. Het bevindt zich voor het doksaal aan de viering van de Elisabethdom te Thalbrück. Op ware grootte is hij 36mm en bevat 143 figuren! Eén figuur ontbreekt: Elisabeth zelf. Meer over Burcht & Kathedraal kun je lezen in de infobladen: Burcht & Kathedraal 1A, 1B, 2, 3A, 3B en 3C.

Station Fürth

Met de industriële revolutie komen er treinen en fabrieken naar Thalbrück. In 1835 rijdt de eerste Duitse trein, de Adler, van station Fürth naar Neurenberg. Dit wordt het voorbeeld voor station Thalbrück. Station Fürth is een diorama met niet minder dan 220 figuren opZ (1:220). Het heeft postkoetsen, een echt houten overkapping en natuurlijk die eerste trein.

12 Adler opZ

Het diorama is historisch correct en laat de situatie zien rond 1836 met paardenbedrijf en de Adler die dan inmiddels personen én goederen vervoert.

diorama Frth opZ

TEG opZ

In 1837 richten twee gewiekste zaken lieden in Thalbrück samen de TEG op.

Thalgau
Eisenbahn
Gesellschaft

 
diorama Fürth 2 opZ
Treinen naar Thalbrück

Pas 12 jaar na Fürth in 1847, komt de eerste trein in Thalbrück, maar dan groeit de bedrijvigheid ook explosief. De plaatselijke smederij Stern wordt zelfs een spoorproducent en er komen Sternwagens, rijdende restaurants. Hier vind je het verhaal van een merkwaardige telg uit het geslacht Stern: Opa Stern

warme wagens01

Mettertijd rijden door Thalbrück vele verschillende treinen waaronder de koningstreinen van Maximiliaan en Ludwig van Bayern en later zelfs de hoftrein van keizer Wilhelm. Vanaf 1883 komt er de Oriënt Express, maar ook verschillende Rheingold-treinen en zelfs de Henschel-Wegmann is er eens geweest, zeggen ze.

14 Thalfluss loc opZ

Meer hierover lees je in de serie infobladen: Treinen naar Thalbrück.

hoftrein opZ

 

Mijn eerste locomotief

Schaal Z, 1:220, is de kleinste wereldwijde modelbouwstandaard. Hij werd in 1972 door Märklin geïntroduceerd, ofschoon ik al vóór 1970 op deze schaal bezig was. Ik was toen 12 en bouwde mijn eerste locomotief van een pennendopje. Inmiddels is mijn verzameling gegroeid en bouw ik locs, rijtuigen en goederen wagens uit andere materialen, bij voorbeeld messing.

13 eerste locje opZ

Hier is als voorbeeld het koninklijk salonrijtuig van Friedrich Willem IV van Pruisen uit 1843. Ooit was hij 1ste klasserijtuig nr.1 van de Magdeburger-Halberstädter Eisenbahn en bood plaats aan 16 reizigers. Hij werd omgebouwd bij Plug & Zoller te Berlijn en gestoffeerd door Hoftapezierer Hiltl. Het ding woog 10 ton, want het onderstel was helemaal van hout. Op schaal is hij uitgevoerd in fotokarton en voorzien van een luxe interieur. Niet dat je dat ooit ziet als hij rijdt, maar het was gewoon zo onweerstaanbaar leuk om te maken.

 

Salonrijtuig
 

Schip op Schaal

Historisch is ook de bouw van het 17de eeuwse pronkschip St. Alexandra op de werf van de havenwijk Thalfluss. Beschreven is hoe koning Ludwig von Bayern Thalbrück bezoekt om de bouw van zijn 19de eeuwse replica te bezichtigen. Ook zijn koninklijke ballonvaart is in dit verhaal vereeuwigd.

Meer daarover lees je in de serie infobladen: Schip op Schaal.info02

De wijk Thalfluss

Al in de middeleeuwen is er sprake van een nederzetting langs de rivier. In 1436 is er voor het eerst officieel sprake van een herberg 'Steyn Bock'. Die staat bij een voor een wagen doorwaadbare plaats, een steyn. Het groeit door de eeuwen heen uit tot een gehucht. Daar wordt de Thal Bruec, de tolbrug over de Thal Fluss, beconcurreerd door een pont die de gasten overzet als de rivier te hoog staat voor de koets.

diorama Thalfluss opZ

Door de komst van de trein groeit hier halverwege de 19de eeuw een hele arbeiderswijk Thal Fluss. Er komt een haven met schepen. Je kunt de pont eens nemen naar de overkant. Want daar kun je het dorp Rosenthal bezoeken met zijn woensdagse markt. Na 1900 komen in Thalbrück de eerste auto's die koetsen en wagens gaan vervangen. Er groeit industrie bij de stad en een rangeerterrein met een machinefabriek.

Vliegen over Thalgau

thal air opZ

De Thalgau wordt verrijkt met vliegtuigen van Thal Air, maar door de toename van het toerisme blijven ook de ballonvaarten. Bijzonder is het verhaal van de Do-X uit 1929, een reusachtige Flugboot die in de vroege jaren dertig komt aandrijven over de Thalsee. Regelmatig komt tante Ju (Junckers 52) er ook pootje baden.

28 junkers 52 opZ

Tallgau erzwerk

TE opZ

Het verhaal eindigt in de moderne tijd. Het stoomtijdperk in de Thalgau is voorgoed verleden tijd. Het is nu de bestuurlijke regio Tallgau. We doen nog één uitstapje naar het infoblad Tallgau Erzwerk, waar je de historie nog aan hun machines afleest.

32 tallgau erzwerk opZ

29 tallgau erzwerk opZ